شناسایی پارامترهای اندازه گیری رنگ و رنگ سنجی

در اندازه گیری وزن یا حجم ، فقط یک پارامتر اندازه گیری وجود دارد که می تواند مقادیر اندازه گیری شده را تحت تأثیر قرار دهد که همان واحدهای متریک یا استاندارد آمریکایی است که همراه عدد بیان می شوند. در بیان کمی درک انسان از رنگ، تعریف رنگ همواره با 3 عدد و 6 پارامتر اندازه گیری امکان پذیر است. تغییر هر پارامتر بر روی اعداد رنگ تأثیر می گذارد و اولین قدم تعیین دقیق این پارامترها است.

شکل1- یک نمونه و 5 مقدار رنگی متفاوت. رنگ واقعی نمونه کدام است؟

  1. مقیاس رنگ: یکی از جنبه های گیج کننده رنگ سنجی در مقایسه با سایر علوم اندازه گیری، مقیاس های رنگی بسیاری است که در زمان های مختلف تاریخ علم رنگ ایجاد شده اند. مقیاس رنگی کامل از 3 عدد تشکیل شده است، اما 5 مقیاس رنگی مختلف برای بیان آن اعداد وجود دارد (CIE XYZ, Hunter Lab ,CIE L* a* b, CIEYxy و *CIE L* C* h) که مقادیر رنگ بسته به مقیاس مورد استفاده، متفاوت خواهند بود. غالباً از یکی از دو مقیاس رنگی نوع Hunter Lab ) Lab  یا *CIE L* a* b) برای بیان رنگ استفاده می شود. بنابراین، اگر مطمئن نیستید از کدام مقیاس رنگ استفاده کنید، *CIE L* a* b را انتخاب کنید. آیا این اعداد با مقادیر مطلق (*L* a* b) بیان می شوند یا با اختلاف (*ΔL*،Δa*، Δb*، ΔE) نسبت به یک محصول استاندارد؟ همچنین لازم است آن معیار واحد ویژه ای را که برای تعیین کمیت صفات انتخابی سفیدی (WI) ، روشنایی (Y یا Z٪) یا زردی (YI) استفاده می شود، شناسایی کرد.
  2. منابع تابش CIE : انتخاب چند منبع تابش ممکن است: A (تنگستن یا نور منزل) ، F02 (نور سفید فلورسنت یا دفتر کار) ، C (نور متوسط روز) و D65 (نور روز ظهر) رایج ترین آنها هستند. درصورتی که نمی دانید کدام را انتخاب کنید، D65 را انتخاب نمایید.
  3. مشاهده کننده CIE  : برای مشاهده کننده ها، گزینه های 2 درجه 1931 و10 درجه استاندارد 1964 وجود دارد. هر دو بسیار شبیه هستند، اما یکسان نیستند. درصورتی که نمی دانید کدام را انتخاب کنید، استاندارد مشاهده کننده 10 درجه 1964 را انتخاب کنید.
  • هندسه ابزار: هندسه دستگاهی که برای اندازه گیری نور و رنگ استفاده می شود، موقعیت های نسبی اجزای اصلی (منبع نور ، صفحه نمونه و آشکارساز) را تعیین می کند. دو دسته کلی چیدمان وجود دارد: دستگاه های جهت دار °45/°0  یا °0/°45 ، و دستگاه های کره پخش کننده /°8. هندسه مناسب، متناسب با نوع نمونه (غیر فلزی مات ، فلزی ، نیمه شفاف یا شفاف) انتخاب می شود.
  • آماده سازی نمونه: چگونه نمونه قبل از اندازه گیری آماده می شود؟ برای دستیابی به بهترین برابری در اندازه گیری بین دستگاه ها در موقعیت های گفته شده در بالا ، باید آماده سازی در همه موقعیت ها یکسان باشد.
  • نمایش نمونه: در اندازه گیری، قسمتی از نمونه که اندازه گیری می شود، روش قرارگیری نمونه، تعداد متوسط قرائت ها، الگوی اندازه گیری و غیره چگونه باید باشند؟ برای دستیابی به بهترین برابری در اندازه گیری بین دستگاه ها در موقعیت های گفته شده در بالا، باید نمایش نمونه در همه موقعیت ها یکسان باشند.

شکل 2- اندازه گیری در تمام موقعیت ها یکسان است اما مقادیر متفاوتند. برای انطباق مقادیر رنگی ابتدا پارامترهای اندازه گیری رنگ را تعیین نموده و آنها را یکسان کنید.

اگر روش اندازه گیری شما بطور مشخص شامل 6 پارامتر فوق باشد ، قادر خواهید بود بین مقادیر عددی رنگ در محیط های دیگر ارتباط ایجاد کنید و آنها مقادیر اندازه گیری شده شما را تکرار می کنند.

شکل3- برای برقراری ارتباط موثر با مقادیر رنگ، ابتدا باید پارامترهای گزارش در همه موقعیت ها یکسان باشند. وقتی این کار انجام شد، اندازه گیری یکسان رنگ در همه موقعیت ها مقادیر رنگی یکسانی می دهد.

وقتی مفهوم یکسان سازی پارامترها برای برابری دستگاه ها و ارتباط موثر آنها قابل درک باشد، می توان نحوه نوشتن مشخصات را خلاصه کرد. مانند: *CIE L* a* b، هندسه °D65 /10 ° ، 45°/0 ، آماده سازی نمونه، نمایش نمونه شامل مساحت مورد مشاهده و تعداد قرائت هایی که متوسط گیری شده است. بهترین برابری بین دستگاه ها در مقادیر رنگ مطلق در همه محیط ها زمانی حاصل می شود که مدل دستگاه و روش اندازه گیری یکسان باشند. اگر برخی از پارامترها یکسان نباشند، با مطالعه استاندارد فیزیکی محصول و چشم پوشی از تفاوت رنگ قابل قبول از آن استاندارد، می توان این مسئله را رفع کرد. در مورد دستگاه های با هندسه یکسان، حتی اگر دقیقاً مقادیر رنگ مطلق یکسان نباشد، باید اختلاف مطلق از یک استاندارد فیزیکی مقادیر یکسانی را نشان دهد.

مرجع:                                                                                                          www.hunterlab.com

دستگاه بازرسی رنگ چند منظوره شرکت پویش تدبیر کرانه ، رنگ سنج

شرکت دانش‌بنیان پویش تدبیر کرانه (فیزتک) مجموعه ای نو آور و پیشرو در زمینه طراحی، تولید و توسعه تجهیزات و سیستم های پیشرفته طیف سنجی است. این مجموعه در سال ۱۳۹۲ به همت جمعی از متخصصین و فارغ التحصیلان نخبه دانشگاهی در حوزه مهندسی و دانش های بنیادی تاسیس شد. محصولات این شرکت بر اساس نظر و درخواست مشتری به صورت سفارشی برای استفاده در محیط های آزمایشگاهی، عملیاتی و خطوط تولید طراحی و ساخته می شود. فیزتک با داشتن سابقه طولانی ارتباط با مشتریان، یک مشاور مطمئن برای مشتریانی است که راه حلی مناسب با نیازهای کاربردی یا تحقیقاتی خود می خواهند.

دستگاه بازرسی رنگ چند منظوره PT-100 شرکت پویش تدبیر کرانه(فیزتک) یک دستگاه رنگ سنج قابل حمل است که طیف عبوری جسم را اندازه گیری می کند. این دستگاه برای بررسی و کنترل کیفیت رنگ مایعات و مواد شفاف و نیمه شفاف استفاده می شود. دستگاه مجهز به یک نرم افزار اختصاصی جهت اتصال به رایانه است که با توابع متنوع نیازهای گوناگون کاربران را مرتفع می سازد. دستگاه دارای کاربری آسان، سنجش سریع و نتایج دقیق است. از جمله قابلیت های دستگاه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

اندازه گیری عبور در محدوده 350 تا 750 نانومتر
• محاسبه مختصات رنگی در فضا- رنگهای گوناگون نظیر CIEXYZ،CIELAB، CIELUV و …
• محاسبه اندیسهای تفاوت رنگ نظیر اندیس سفیدی و زردی بر اساس استانداردهای  ASTM
• محاسبه مختصات رنگی تحت تابش منابع مختلف نور شامل D65،  D50 و …
• محاسبه رنگ همانندی برای رسیدن به رنگ نمونه مورد نظر با دقت 1 واحد اختلاف رنگ  CIELAB
0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *